Vraag en antwoord

Waar stem ik voor bij de Provinciale Statenverkiezingen?

Bij de verkiezingen voor Provinciale Staten kiest u de leden van de Provinciale Staten. U mag in uw provincie stemmen als u 18 jaar of ouder bent en u de Nederlandse nationaliteit bezit.

Wat zijn de Provinciale Staten?

Nederland telt in totaal 12 provincies. De gekozen leden van Provinciale Staten zijn de volksvertegenwoordigers. Zij vormen het parlement van de provincie. Het aantal zetels in Provinciale Staten hangt af van het aantal inwoners van de provincie. De provincies met het minst aantal inwoners hebben 39 zetels in de Staten. Die met het meest aantal inwoners 55. Provinciale Staten controleert het college van Gedeputeerde Staten. Provinciale Staten benoemt Gedeputeerde Staten

Verschillende partijen in de Provinciale Staten gaan samenwerken. Net zoals na Tweede Kamerverkiezingen, wordt daarna een regering gevormd in de provincie. Dit heet het college van Gedeputeerde Staten. Een gedeputeerde is vergelijkbaar met een minister. Een provincie kan minimaal 3 en maximaal 9 gedeputeerden tellen. De voorzitter van het college is de Commissaris van de Koning. De commissaris wordt door de Koning benoemd. Provinciale Staten kiest leden Eerste Kamer De verkiezing van de Eerste Kamer vindt eenmaal in de 4 jaar plaats. De Eerste Kamerleden worden gekozen door leden van alle Provinciale Staten en door de kiescolleges op Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Door te stemmen voor de Provinciale Statenverkiezingen heeft u dus ook invloed op de samenstelling van de Eerste Kamer.

Wat zijn de taken van de provincie?

De provincie heeft 7 kerntaken. Het college van Gedeputeerde Staten bepaalt het beleid op onderwerpen als infrastructuur en openbaar vervoer. Daarnaast controleren zij of gemeenten en waterschappen hun taken goed uitvoeren. Provinciale Staten controleert het college van Gedeputeerde Staten.

Ben ik verplicht te stemmen bij verkiezingen?

Nee, stemmen is een recht en geen plicht. Na de invoering van het algemeen kiesrecht (voor mannen in 1917 en voor vrouwen in 1919) bestond er lange tijd een opkomstplicht bij verkiezingen. In 1970 werd deze wettelijke verplichting afgeschaft.

Blijf ik mijn stemrecht in het buitenland behouden?

Nederlandse kiezers die in het buitenland wonen of werken, hebben stemrecht bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Wilt u gebruikmaken van dit stemrecht? Dan is het nodig dat u zich eerst registreert als kiezer in het buitenland.

Hoe kan ik stemmen als ik in het buitenland ben tijdens de verkiezingen?

Bent u tijdens verkiezingen voor provinciale staten en waterschappen in het buitenland? Dan kunt u alleen bij volmacht uw stem uitbrengen. Per brief stemmen vanuit het buitenland is bij deze verkiezingen niet mogelijk.

Hoe en waar kan ik stemmen bij een verkiezing?

U kunt uw stem uitbrengen bij elk stembureau in de gemeente. Neem uw stempas en identiteitsbewijs mee. In het stembureau krijgt u het stembiljet, waarmee u stemt.

Ik heb geen stempas ontvangen, wat nu?

Uiterlijk 2 weken voor een verkiezing krijgt u uw persoonlijke stempas thuisgestuurd. Heeft u geen stempas gekregen of bent u hem kwijtgeraakt? Neem dan contact op met de gemeente. Doe dit uiterlijk 2 werkdagen voor de verkiezingsdag.

Kan ik iemand machtigen om voor mij te stemmen?

U kunt iemand anders vragen voor u te stemmen. Dit heet machtigen. U kunt iemand machtigen op deze manieren:

  • Iemand machtigen die in dezelfde gemeente woont: U vult de achterzijde van uw stempas in. U en de gemachtigde moeten allebei ondertekenen. Geef de gemachtigde altijd een kopie van uw identiteitsbewijs mee.
  • Iemand machtigen die in een andere gemeente woont: U stuurt een aanvraag naar de gemeente waar u woont. Dit kunt u tot uiterlijk 5 dagen voor de verkiezing doen. U en de gemachtigde moeten de aanvraag allebei ondertekenen.

Een gemachtigde mag niet meer dan 2 volmachten aannemen. Ook moet hij de volmachtstem(men) tegelijk met zijn eigen stem uitbrengen. Verder moet hij een kopie van uw ID-bewijs meenemen naar het stembureau.

Kan ik stemmen in een andere gemeente?

Wilt u stemmen in een andere gemeente dan waar u staat ingeschreven? Dan moet u een kiezerspas aanvragen. U kunt een kiezerspas schriftelijk en mondeling aanvragen bij de gemeente. Bij gemeenteraadsverkiezingen is stemmen in een andere gemeente niet mogelijk.

Hoe vraag ik een kiezerspas aan?

U kunt een kiezerspas schriftelijk of mondeling aanvragen.

  • Schriftelijke aanvraag
    De kiezerspas kunt u schriftelijk aanvragen tot uiterlijk 5 dagen voor de verkiezingen. Hiervoor kunt u een formulier afhalen (model K 6) bij de gemeente of hier downloaden. U kunt de aanvraag al indienen voordat u de stempas heeft ontvangen. Heeft u al een stempas in huis? Dan moet u deze met het verzoek meesturen.
  • Mondelinge aanvraag
    Een mondelinge aanvraag voor een kiezerspas kan uiterlijk op de dag voor de stemming om 12 uur gedaan worden. De kiezer moet dan persoonlijk naar het gemeentehuis waar hij/zij als kiezer staat geregistreerd. Daar toont hij/zij de stempas en vraagt mondeling een kiezerspas aan
Wat is een blanco stem bij verkiezingen?

Een blanco stem is een stembiljet waarop geen enkel vakje is aangekruist. Als u dat wilt, kunt u blanco stemmen. Een blanco stem heeft geen enkele invloed op de zetelverdeling, net als niet-stemmen. Bij de berekening van de uitslag tellen alleen de op de kandidaten uitgebrachte stemmen mee. Een blanco stem telt wel mee bij het bepalen van de opkomst: het aantal mensen dat naar het stembureau is gekomen om te stemmen. Het aantal blanco stemmen wordt door de stembureaus apart geregistreerd, net als het aantal ongeldige stemmen.